top of page
logo-LIVING LAB.png
background (8).png

Bão

Khác với các khu vực Bắc và Trung Bộ thường xuyên hứng chịu bão, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) từ lâu được xem là vùng đất "hiếm bão" của Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, khu vực này đang dần trở nên mong manh, và những cơn bão – dù ít về tần suất – lại mang theo sức tàn phá khủng khiếp, đe dọa trực tiếp đến sinh mạng, tài sản và sự phát triển bền vững của toàn vùng. Theo số liệu thống kê trong 55 năm (1960-2014), toàn vùng Nam Bộ, bao gồm cả ĐBSCL, chỉ ghi nhận tổng cộng 17 cơn bão, với mùa bão thường tập trung vào các tháng 10 đến tháng 12. Mặc dù khu vực Nam Bộ ít chịu tác động trực tiếp của bão hơn so với miền Trung và Bắc Bộ, nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy xu thế dịch chuyển quỹ đạo xoáy thuận nhiệt đới xuống phía nam cùng với mực nước biển dâng đang làm gia tăng đáng kể mức độ tổn thương của ĐBSCL trước các hiện tượng gió mạnh, mưa lớn, triều cường và nước dâng do bão. Những cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới khi đi vào Biển Đông và ảnh hưởng đến Nam Bộ có thể gây ra tổ hợp thiên tai rất nguy hiểm: sóng lớn ngoài khơi, nước dâng ven biển, ngập úng diện rộng, sạt lở bờ sông – bờ biển, hư hại công trình hạ tầng và thiệt hại nghiêm trọng cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Trận bão Linda năm 1997 đã làm nước dâng do bão đã đạt độ cao 1,5 mét dọc bờ biển phía Đông của đồng bằng, và thậm chí còn tiến sâu vào đất liền tới 80 km, đến tận thành phố Cần Thơ.

Storms.png
STORMs.jpg

Hình: Đường đi của bão Linda (trái) và thiệt hại do bão gây ra (phải) năm 1997

Ngoài tác động trực tiếp về gió và mưa, bão còn làm gia tăng nguy cơ ngập do nước dâng khi trùng với kỳ triều cao. Các mô phỏng thủy động lực cho thấy trong kịch bản bão mạnh kết hợp triều cường, mực nước cực trị ven biển ĐBSCL có thể đạt tới khoảng 4,2 m ở tần suất lặp lại 100 năm, đủ khả năng gây ngập sâu trên diện rộng tại các tỉnh ven biển thấp trũng như Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau, Trà Vinh và Bến Tre. Bên cạnh đó, các nghiên cứu quốc tế cũng chỉ ra rằng bão nhiệt đới còn có mối liên hệ với chế độ bùn cát và hình thái đồng bằng: thay đổi đường đi và cường độ bão có thể làm suy giảm lượng phù sa chuyển tải về hạ lưu, từ đó khiến ĐBSCL mất dần khả năng bồi đắp tự nhiên và càng dễ bị xói lở, sụt lún và xâm nhập mặn. Vì vậy, STORMS không chỉ là tác nhân thiên tai tức thời mà còn là nhân tố thúc đẩy nhiều biến đổi dài hạn về địa hình, thủy văn và sinh kế, làm gia tăng tính dễ tổn thương tổng hợp của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

bottom of page