TRẠM THỦY VĂN ĐẠI NGÃI
Tổng Quan Về Vị Trí
Trạm thủy văn Đại Ngãi tọa lạc trên dòng chính của sông Hậu, thuộc địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Trong mạng lưới các điểm nghiên cứu của dự án Mekong Delta Living Lab, Đại Ngãi không phải là một vùng ven biển trực tiếp chịu tác động của sóng biển, nhưng lại giữ một vị trí chiến lược mang tính chất quyết định. Đây là trạm đo đóng vai trò là biên đầu vào (input boundary) đặc biệt quan trọng, giúp theo dõi và kiểm soát nguồn cung lượng nước và trầm tích trước khi chúng phân bổ dọc theo vùng ven biển trải dài từ Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu cho đến Cà Mau.
Vai Trò Của Đại Ngãi Đối Với Vùng Ven Biển
Sự suy giảm phù sa và thay đổi chế độ dòng chảy đang là thách thức lớn nhất đối với sự sinh tồn của rừng ngập mặn và hình thái bờ biển tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trạm Đại Ngãi cung cấp dữ liệu định lượng sống còn về thông lượng trầm tích (sediment flux) từ thượng nguồn sông Hậu đổ về các vùng nghiên cứu hạ lưu trọng điểm như Vĩnh Châu và Nhà Mát. Dữ liệu thu thập tại đây cho phép các chuyên gia đánh giá chính xác tác động của nguồn cung bùn cát đối với tiềm năng bồi tụ hoặc nguy cơ xói lở của toàn bộ khu vực nghiên cứu ven biển.
Động Lực Trầm Tích và Thách Thức
Các nghiên cứu chỉ ra rằng động lực trầm tích tại khu vực đang bị thay đổi mạnh mẽ bởi các yếu tố nhân sinh (Anthropogenic Drivers) như việc xây dựng đập thủy điện và các hoạt động khai thác cát. Những hoạt động này làm suy giảm đáng kể khả năng xuất bùn cát của hệ thống sông, khiến một số nhánh sông (như nhánh Định An) biến thành "bồn chứa" trầm tích, làm gia tăng sự mất cân bằng và đẩy nhanh quá trình xói lở ven biển. Việc duy trì quan trắc tại Đại Ngãi giúp theo dõi trực tiếp những biến động này từ phía thượng nguồn.
Hoạt Động Quan Trắc Thực Tế
Để thu thập dữ liệu liên tục và có độ chính xác cao, vào đầu tháng 10 năm 2025, nhóm chuyên gia từ Viện Kỹ thuật Biển (ICOE) phối hợp cùng đoàn sinh viên chương trình MDP (Đại học TU Delft) đã tiến hành triển khai lắp đặt thiết bị đo bùn cát lơ lửng tại trạm thủy văn Đại Ngãi.
-
Thiết bị sử dụng: Trạm được trang bị thiết bị cảm biến trầm tích Riverkin (Riverkin sedimentation sensor).
-
Thông số đo đạc: Cảm biến ghi nhận liên tục các thông số quan trọng bao gồm Độ đục (Turbidity - NTU), Nhiệt độ (Temperature) và Áp suất (Pressure).
-
Quản lý dữ liệu: Toàn bộ dữ liệu thu thập được truyền về và cập nhật liên tục trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu Mekong Living Lab (Database System for Mekong Living Lab), cho phép người dùng truy xuất, lọc dữ liệu theo thời gian thực và trực quan hóa dưới dạng biểu đồ.
Định Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo
Dữ liệu quan trắc bùn cát và thủy văn tại Đại Ngãi đang và sẽ tiếp tục được sử dụng làm thông số đầu vào thiết yếu để thiết lập và hiệu chỉnh mô hình thủy động lực học của dự án (sử dụng lưới linh hoạt FlowFM của hệ thống mô hình Delft3D). Sự kết hợp giữa dữ liệu thực đo tại biên Đại Ngãi và các mô phỏng số trị về sóng, dòng chảy sẽ cung cấp một bức tranh toàn cảnh và chính xác về quá trình vận chuyển trầm tích từ sông ra biển. Đây là cơ sở khoa học vững chắc để đánh giá khả năng sinh tồn của rừng ngập mặn dưới tác động của thủy động lực học, từ đó hỗ trợ đề xuất các giải pháp chống xói lở thuận thiên (Nature-based Solutions) hiệu quả tại ĐBSCL.