DỰ ÁN MEKONG DELTA LIVING LAB – CẬP NHẬT TIẾN ĐỘ VÀ NHỮNG PHÁT HIỆN MỚI NỬA ĐẦU NĂM 2025

Dự án "Mekong Delta Living Lab" – một phòng thí nghiệm mở tập trung vào bảo vệ vùng ven biển và các giải pháp dựa thuận tự nhiên (Nature-based Solutions) – đã đi được nửa chặng đường của năm 2025. Dưới đây là những điểm sáng ấn tượng về hoạt động nghiên cứu và hợp tác quốc tế của ICOE trong 6 tháng qua.

1. Phát hiện tiêu biểu: Sụt lún đất là mối đe dọa hiện hữu tại ĐBSCL

Một trong những kết quả nghiên cứu quan trọng nhất trong nửa đầu năm 2025 là việc xác định sụt lún đất (delta subsidence) đang là yếu tố chính dẫn đến sự thay đổi mực nước tại ĐBSCL, thậm chí lấn át cả tác động của nước biển dâng toàn cầu.

Kết quả đo đạc tại khu vực Gành Hào và Sông Đốc ghi nhận tốc độ sụt lún đáng kinh ngạc. Tốc độ cao nhất ghi nhận được là 2,007 cm/năm, trong khi kịch bản nước biển dâng chỉ cho thấy tốc độ tăng là 0,392 cm/năm trong cùng thời kỳ. Sự kết hợp của hai yếu tố này đã đẩy tổng mức biến động mực nước lên tới 2,399 cm/năm.

Hình 1: Tốc độ biến động mực nước dưới tác động của sự sụt lún đất và nước biển dâng trong giai đoạn 2000 – 2024

2. Công tác thực địa quy mô lớn

Từ ngày 11 đến 19/6/2025, Viện Kỹ thuật Biển (ICOE) phối hợp cùng Đại học Thủy lợi đã triển khai đợt đo đạc quy mô lớn tại các tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành số hóa hơn 100 công trình kè và đê biển để đánh giá hiệu quả trong việc gây bồi và phục hồi rừng ngập mặn thực tế tại địa phương.

Hình 2: Quá trình thực hiện công tác đo đạc thực địa tại Vĩnh Châu (Sóc Trăng).

3. Hợp tác quốc tế chuyên sâu

Trong tháng 7/2025, Viện vinh dự được đón tiếp PGS. Bas Van Maren và TS. Anne Baar – hai chuyên gia đầu ngành về kỹ thuật bờ biển từ Đại học Công nghệ Delft (TU Delft), Hà Lan. Chuyến thăm nằm trong khuôn khổ dự án "Mangrove Living Lab", mở ra các thảo luận chuyên sâu về thực trạng và tiềm năng phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn thông qua các giải pháp kỹ thuật tiên tiến.

Hình 3: Thảo luận chuyên môn về dự án "Mangrove Living Lab" giữa các chuyên gia ICOE và đối tác Hà Lan.

4. Định hướng và Kế hoạch tương lai

Trong nửa cuối năm 2025, ICOE sẽ tập trung nghiên cứu mối liên hệ giữa thời gian ngập triều và khả năng sinh trưởng của rừng ngập mặn. Bốn địa điểm "chiến lược" đã được lựa chọn để tiến hành đo đạc chuyên sâu bao gồm:

• Phường 2 và Lai Hòa thuộc thị xã Vĩnh Châu (Sóc Trăng).

• Gành Hào và Vĩnh Hậu A thuộc tỉnh Bạc Liêu.

Sự đa dạng về đặc điểm địa lý tại các điểm này hứa hẹn sẽ mang lại cái nhìn toàn diện về hiệu quả thực tế của cả giải pháp công trình và phi công trình tại ĐBSCL.

Hình 4: Bản đồ các địa điểm đo đạc dự kiến trong giai đoạn tiếp theo.