MANGROVES LIVING LAB: HOÀN TẤT KHẢO SÁT TIỀN TRẠM, SẴN SÀNG CHO CHIẾN DỊCH QUAN TRẮC THỦY ĐỘNG LỰC HỌC TẠI ĐBSCL

• Đơn vị thực hiện: Trường Đại học Thủy Lợi & Viện Kỹ thuật Biển (ICOE).

• Thời gian & Địa điểm: Từ ngày 21/01 đến 23/01/2026 tại khu vực ven biển Cà Mau và Sóc Trăng (Vĩnh Châu).

• Mục tiêu: Rà soát hiện trạng, nhận diện rủi ro và xác định vị trí đặt thiết bị cho đợt đo đạc chính thức vào tháng 05/2026.

1. Hiện trạng rừng ngập mặn và biến động đường bờ

Chuyến khảo sát đã ghi nhận những diễn biến tương phản rõ rệt giữa các khu vực nghiên cứu:

• Tín hiệu tích cực tại Bạc Liêu: Tại khu vực điện gió Bạc Liêu, rừng mắm phía sau tuyến đê trụ rỗng đang phát triển xanh tốt. Hiện địa phương đang tiếp tục triển khai trồng rừng trên khu vực bãi bồi này.

  
  

Hình 1: Vị trí điện gió Bạc Liêu nhìn từ phía đất liền ra biển. Bên trái là khu rừng ngập mặn được trồng sau tuyến đê trụ rỗng, hiện đã phát triển xanh tốt; bên phải, phía sau tuyến đê trụ rỗng, địa phương đang triển khai trồng rừng trên khu vực bãi bồi. Ghi nhận tại hiện trường cho thấy loài cây được trồng chủ yếu là cây mắm. Ảnh chụp chiều ngày 22/01/2026.

• Diễn biến phức tạp tại Lai Hòa: Khu vực này có lịch sử xói lở mạnh (2006-2014). Dù có dấu hiệu hồi phục vào năm 2019 nhờ trồng mới, nhưng giai đoạn 2019-2024 lại ghi nhận xu hướng tái xói lở với tốc độ khoảng 20m/năm.

Hình 2: Ảnh vệ tinh khu vực Lai Hòa giai đoạn 2006–2024 (với đường bờ lần lượt màu đỏ, xanh lá, cam, xanh dương) cho thấy tình trạng xói lở mạnh 20m/năm (2006–2014), rừng hồi phục 100-150m năm 2019 nhờ dự án trồng mới nhưng lại tiếp tục bị xói lở với cùng tốc độ trong giai đoạn 2019–2024.

• Sự tương phản tại Vĩnh Châu: 

  • Vĩnh Châu 1: Đang bị xói lở nhẹ, rừng phân mảnh và hạ thấp đột ngột.

  • Vĩnh Châu 2 & 3: Duy trì rừng ngập mặn trưởng thành ổn định, đường bờ không biến động trong 5 năm qua.

Hình 3: Ảnh vệ tinh khu vực Vĩnh Châu 1 giai đoạn 2006–2024 cho thấy xói lở nhẹ và mất rừng do nuôi tôm (2006–2014), hồi phục nhờ dự án trồng rừng (2014–2019) nhưng tái xói lở nhẹ trong giai đoạn 2019–2024.

Hình 4: Ảnh vệ tinh khu vực Vĩnh Châu 2 và 3 giai đoạn 2006–2024 cho thấy rừng ngập mặn phục hồi nhờ dự án trồng rừng (2006–2019) và duy trì đường bờ ổn định trong giai đoạn 2019–2024.

2. Kế hoạch triển khai đợt đo chính thức

Dự án đã thống nhất phương án đo đạc đối chứng tại hai vị trí tại Vĩnh Châu nhằm làm rõ cơ chế thủy động lực học giữa khu vực rừng suy thoái (XS_VC1) và rừng ổn định (XS_VC3). Hệ thống thiết bị hiện đại bao gồm Wave buoy, AWAC (ngoài khơi) và các cảm biến áp lực, Diver, lấy mẫu bùn cát (trong rừng) sẽ được vận hành liên tục trong 2 tuần.

Hình 5: Sơ đồ bố trí thiết bị đo trên mặt cắt ngang từ ngoài khơi vào trong rừng.