.png)
Nguồn cung trầm tích sông
Nguồn cung trầm tích từ sông Mê Công là yếu tố cơ bản chi phối sự ổn định địa mạo và quá trình tiến hóa lâu dài của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Trong điều kiện tự nhiên trước đây, dòng sông đã vận chuyển một lượng lớn trầm tích lơ lửng và vật liệu đáy—ước tính khoảng 160–170 triệu tấn mỗi năm—từ đó duy trì quá trình bồi tụ, nuôi dưỡng các vùng ven biển và hỗ trợ sự phát triển của các vùng ngập lũ cũng như hệ sinh thái rừng ngập mặn. Luồng trầm tích liên tục này đã cho phép đồng bằng duy trì trạng thái cân bằng động giữa bồi lắng và xói mòn.
Tuy nhiên, trong những thập kỷ gần đây, nguồn cung trầm tích đã sụt giảm đáng kể, với mức giảm ước tính khoảng 70–80% so với điều kiện lịch sử. Nguyên nhân chính là do sự giữ lại trầm tích trong các hồ chứa thủy điện thượng nguồn và việc tăng cường khai thác cát trong lòng sông. Các đập thủy điện giữ lại một phần lớn trầm tích, từ các thành phần thô đến mịn, từ đó làm giảm mạnh luồng trầm tích xuống hạ lưu; trong khi đó, khai thác cát trực tiếp lấy đi vật liệu đáy, làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng trầm tích trong hệ thống.
Sự sụt giảm nguồn cung trầm tích đã dẫn đến những thay đổi sâu sắc trong động lực vận chuyển trầm tích trên khắp đồng bằng. Với lượng trầm tích ngày càng giảm, khả năng bồi đắp vật liệu tại các cửa sông và dọc theo bờ biển bị hạn chế nghiêm trọng. Kết quả là, các quá trình bồi tụ đã suy yếu, trong khi các lực xói lở do sóng, thủy triều và dòng chảy đã trở nên chiếm ưu thế. Sự chuyển dịch này đã góp phần tạo nên một bước ngoặt rõ rệt từ bồi tụ sang xói lở tại nhiều khu vực ven biển của Đồng bằng sông Cửu Long.